Historia

 

 

Strona główna
Olimpiada j. angielskiego
Zawody
Aktualności
Patron
Szkolne prawo
Mierzenie jakości
"Szkoła z klasą"
Nauczyciele
Nasza gazetka
Historia
Bystra-Sidzina
Zespół "Holniki"
Kapliczki
Słownik gwary
Spis treści
Publikacje nauczycieli
Ekozespoły
 

HISTORIA  SIDZINY 

   Legendarne  początki  Sidziny  wiążą  się  z  osobą  króla  Władysława  Łokietka, czyli  z  początkami XIV w.     Król miał wybudować zamek na roli  Kolanowej dla swojego syna Miłosza. Legendy mówią nam również, że król polował w okolicy dzisiejszej SIDZINY GÓRNEJ, która była zamieszkana przez osadników z okresu I najazdu tatarskiego na Polskę z roku 1241.   Krajobraz  Sidziny  przypominał puszczę, bogatą w zwierzynę i wszystko co było potrzebne  do życia.  Wielu wybitnych ludzi zajmowało się  badaniem historii Sidziny, m.in. ksiądz Jakub Górka na początku XX w.      Inna wersja dotycząca początków  Sidziny  mówi nam, że założycielem był nie żaden  członek rodziny królewskiej, nie szlachcic ani mieszczanin ale prosty chłop Maciej Goryl. Dnia 23. IV. 1563 r. Maciej Goryl  otrzymał od króla  Zygmunta Augusta przywilej  lokacyjny na założenie w lesie zwanym Miłoszowa  wsi zwanej Miłoszowa. W  XIV wieku obok Sidziny istniały już inne wsie takie jak: Budzów, Maków, Juszczyn, Kojszówka i inne. Źródła mówią, że w XVI wieku powstały wsie: Osielec i Bystra. Tuż za szczytami Beskidów biegła granica polsko-węgierska.    

                                            - Przywilej lokacyjny-.

   Przywilej lokacyjny nadany dla Sidziny miał za zadanie zapobiec osadnictwu węgierskiemu  na Podbeskidziu. Osadnicy w pierwszej kolejności musieli wykarczować las o powierzchni  60 łanów (1łan = 30 - 40 morgów, 1 łan = 16-25 hektarów). Obowiązek sprowadzenia osadników spoczywał na zasadźcy, którym był Maciej Goryl. Wieś otrzymała od króla 15 lat wolnizny. Polegała ona na całkowitym zwolnieniu z powinności feudalnych (czynsze, daniny i powinności). W ciągu 15 lat mieszkańcy mieli zbudować sobie domy, wykarczować las i obsiać pole.  Po 15 latach płacili: 24grosze czynszu, 3 koguty, kilkadziesiąt jaj, po 20 pstrągów, 3 miary owsa i pół kopy długich gontów.  Brak było obciążeń robociznami. Pełnię władzy sądowej nad mieszkańcami  posiadał każdy sołtys, wraz z nim dobranych spośród chłopów 7 ławników. Przestępstwa kryminalne nie należały do ławy wiejskiej. Wieś została przyłączona do parafii w Makowie.   

-Pierwsi mieszkańcy Sidziny -.

 

 Nic nie wiemy na temat założyciela wsi Macieja Goryla. Nie wiadomo dlaczego król polecił mu założenie wsi. Badacze historii wsi Sidzina twierdzą, że był to człowiek niezwykle obrotny i przedsiębiorczy. To on sprowadził 13 osadników w roku 1563. W następnych latach ściągał następne partie osadników. Znamy ich z imienia i nazwiska. W  ciągu  pierwszych ośmiu  lat  kolonizacji  przybyło  do Miłoszowej  40 rodzin chłopskich i 1  rodzina sołtysia. Około roku 1575 Miłoszową  zamieszkiwało ok. 200-250 mieszkańców, to znaczy, że osada była dość duża. W ciągu następnych lat osada się rozrasta ( w księgach sądowych spotykamy nowe nazwiska).    Na podstawie  badań nazwisk mieszkańców wsi historycy wyciągnęli wniosek, że mieszkańcy mieli imiona i nazwiska polskie a nie obce.  Tradycja ustna wskazuje na powiązanie MIŁOSZOWEJ – SIDZINY z wsią SIDZINA pod Krakowem. Część ludności pod krakowskiej  Sidziny przybyła do Miłoszowej i z czasem nazywano Miłoszową  Sidziną. Tradycja ustna nie została potwierdzona przez badania naukowe. Występują trudności z wyjaśnieniem nazwy  „SIDZINA”. Początkowo istniała dwuimienność -  „MIŁOSZOWA – SIDZINA”, od końca XVII w. występuje już tylko nazwa           SIDZINA. Najprawdopodobniej  nazwa Sidzina jest pochodzenia topograficznego. Może chodzić o SZIEDZINĘ lub SIEDLINĘ  jako oznaczeniu  osady  nowopowstałej. Być może nazwa wywodzi się od siciny, to znaczy sitowia, które pokrywało w przeszłości błotniste obszary nad potokiem. Ta wersja jest popularna wśród mieszkańców wsi.

        - System ekonomiczno – prawny  wsi XVI- XVII w. -

    Systemem zagospodarowania terenów lesistych była gospodarka wyrębowo-paleniskowa. Każdy z osadników musiał przystosować do uprawy taki obszar ziemi, który zapewniłby mu środki do życia. Z biegiem czasu wytwarza się między osadnikami  więź rodowa, wspólna odpowiedzialność prawna, wspólne posiadanie ziemi w ramach tak zwanego wspólnictwa.    Nowo przybyli osadnicy nazywali się zarębnikami (od wrębywania się w las), a ich nadziały zarębkami.    W 1646 roku wymienia się w Sidzinie 46 gospodarstw, świadczy to o tym że ludność łączyła się w rody.

 

Strona główna ]

 

Wyślij pocztę do matyasik@wp.pl z pytaniami i uwagami dotyczącymi tej witryny sieci web.
Ostatnia modyfikacja: 03 czerwca 2004